ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΑ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΘΟΥΡΙΑ
ΕΚΤΕΝΗΣ ήταν η αναφορά στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαία Θούριας, την οποία έκανε το πολιτιστικό περιοδικό "Culture" που κυκλοφορεί ένθετο στον "Κόσμο του Επενδυτή".
Το δημοσίευμα ανέφερε στοιχεία για τα ευρήματα των δύο αναλημματικών τοίχων που όντως συγκρατούσαν εκτεταμένο άνδηρο (ανάχωμα)
Στο δημοσίευμα του "Culture", επίσης, η διευθύντρια τηςΛΗ' ΕΠΚΑ Ξένη Αραπογιάννη που διενεργεί την ανασκαφή, αναφέρεται και στα νέα αρχαιολογικά ευρήματα, που είναι εντυπωσιακά και ήρθαν στο φως της προηγούμενες εβδομάδες, ολοκληρώνονται για φέτος την ανασκαφή.
Η ΜΕΣΣΗΝΙΑ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΗΣ
Η Θούρια υπήρξε η σημαντικότερη πόλη της Μεσσηνίας μέχρι την ίδρυση της Μεσσήνης, από τον Επαμεινώνδα, το 369 π.Χ. Σύμφωνα με τον Παυσανία, η Θούρια ταυτιζόταν με την ομηρική Άνθεια, ενώ από την άλλη ο Στράβωνας μάλλον φαίνεται να συμφωνεί με εκείνους οι οποίοι θεωρούσαν ότι επρόκειτο για τη ομηρική Αίπεια (αιπύς = ψηλός ή απότομος), αφού βρισκόταν «επί λόφου υψηλού». Και πράγματι, η αρχαία πόλη αναπτυσσόταν πάνω σε μια επιμήκη ράχη, μήκους περίπου 1.000 μέτρων, στη σημερινή θέση Ελληνικά ή Παλιόκαστρο, πάνω από το χωριό της Ανθειας και μόλις 2 χλμ. από τη νέα Θούρια. Εκεί, άλλωστε, βρέθηκαν διάσπαρτα επιφανειακά αρχαία κατάλοιπα, από κεραμική μέχρι αρχιτεκτονικά μέλη.
Πώς βεβαιώνεται ότι όλα αυτά ανήκαν πράγματι στους κατοίκους της αρχαίας Θούριας; Διότι, μεταξύ άλλων, αποκαλύφθηκαν επιγραφικές μαρτυρίες που αναφέρουν το όνομα της.
Στις διαδοχικές κορυφές της ράχης είχαν εντοπιστεί, παλιότερα, ίχνη προϊστορικής κατοίκησης, ενώ στην ανατολική πλαγιά οι ανασκαφές είχαν φέρει στο φως εκτεταμένη μυκηναϊκή νεκρόπολη. Στο βορειότερο τμήμα και σε μία ευρύχωρη κορυφή τοποθετείται η ακρόπολη της κλασικής Θούριας. Το περίεργο είναι ότι, παρ' ότι υπήρχαν ορατά ερείπια στην περιοχή, συστηματικές ανασκαφές δεν είχαν γίνει ποτέ. Μέχρι που πριν από δύο χρόνια η ΛΗ' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΕΠΚΑ) αποφάσισε να ξεκινήσει ανασκαφική έρευνα για την εξερεύνηση της «άγνωστης» Θούριας των κλασικών χρόνων.
Το έυπειοο υάτι του φύλακα
«Πάντα υπήρχε στο μυαλό μας ότι η ανασκαφή αυτή έπρεπε να γίνει, υπήρχαν ωστόσο άλλες προτεραιότητες για τη νεοσύστατη Εφορεία μας», λέει στο «ΚτΕ», η επικεφαλής της ανασκαφής και προϊσταμένη της ΛΗ' ΕΠΚΑ, δρ. Ξένη Αραπογιάννη. «Μέχρι που μια μέρα ένας φύλακας με πήγε σε ένα δυσπρόσιτο μέρος με πυκνή βλάστηση και μέσα σε αυτή την "πράσινη ζούγκλα", μου έδειξε έναν αρχαίο τοίχο, που μόλις διακρινόταν. Την επόμενη ημέρα σπεύσαμε να καθαρίσουμε τη βλάστηση, και τότε διαπιστώσαμε ότι αυτό δεν ήταν ένα τυχαίο εύρημα. Ένας τέτοιος τοίχος, είπα μέσα μου, δεν μπορεί παρά να κρατά άνδηρο με σημαντικά κτήρια». Και δεν διαψεύστηκε.
Οι ανασκαφές που διεξήχθησαν σας νοτιοδυτικές υπώρειες του λόφου έφεραν στο φως τα επιβλητικά λείψανα δύο αναλημματικών τοίχων, που όντως συγκρατούσαν εκτεταμένο άνδηρο. «Ο ένας τοίχος, που είναι και ο αρχαιότερος, σώζεται σχεδόν ακέραιος σε ύψος τριών μέτρων και σε μήκος σχεδόν 14 μέτρων. Ο δεύτερος τοίχος, που κατασκευάστηκε ως επέκταση του προηγούμενου και έχει μήκος 30 μέτρων, είναι χτισμένος με εξαιρετική επιμέλεια, ισοδομικά και σώζεται σε ύψος δύο δομών. Επίσης, επάνω στο άνδηρο αποκαλύφθηκε μεγάλο οικοδόμημα, ύψους 2,40 μέτρων, χτισμένο επιμελώς». Αν και σύμφωνα με την επικεφαλής της ανασκαφής, το κτήριο αυτό δεν έχει δώσει επί του παρόντος χαρακτηριστικά ευρήματα, η κα Αραπογιάννη είναι βέβαιη ότι πρόκειται για οίκημα δημοσίου χαρακτήρα που, πιθανότατα, συνδέεται με τη λατρεία κάποιας θεότητας. Στο σημείο αυτό μνημονεύουμε χωρίο του Παυσανία περί της ύπαρξης ναού της Αθηνάς, αλλά και έτερου ιερού αφιερωμένου σε ανατολικής προέλευσης θεότητα, τη Συρία θεά, που λατρευόταν στη Θούρια. «Είναι πολύ νωρίς ακόμη για να εξαγάγουμε τέτοιου είδους : συμπεράσματα», μας απαντά ερωτηθείσα σχετικά η κα Αραπογιάννη.
Ακουα πλουσιότερη η φετινή «σοδειά»
Εάν τα ανασκαφικά ευρήματα της περσινής περιόδου ήταν εντυπωσιακά, αυτά που ήρθαν στο φως τις προηγούμενες εβδομάδες - πριν από λίγες ημέρες ολοκληρώθηκε για φέτος η ανασκαφή είναι ακόμη εντυπωσιακότερα. Μάλιστα, από τούτη τη χρονιά η ανασκαφή έγινε συστηματική και διενεργήθηκε υπό την αιγίδα της: Αρχαιολογικής Εταιρείας και χάρη στη χορηγία της κας Βικτωρίας Καρέλια.
Οι πρόσφατες ανασκαφές στο άνδηρο, λοιπόν, αποκάλυψαν, σε μικρή απόσταση από το οικοδόμημα δημόσιου χαρακτήρα που ήδη αναφέραμε, τμήμα μεγάλης ιωνικής κιονοστοιχίας με τους κίονες στη θέση τους, ενώ, επίσης στη θέση της, βρέθηκε η παραστάδα θύρας, ύψους δύο μέτρων, με πεσμένο δίπλα της ένα υπέρθυρο διακοσμημένο με κυμάτια.
«Και μόλις πέντε μέτρα νοτιότερα από αυτά εντοπίσαμε τη βορειοδυτική γωνία ενός πολυτελούς κτηρίου, το οποίο εδράζεται σε τρίβαθμη κρηπίδα, με λίθινους ορθοστάτες στη θέση τους, που μάλιστα διακόπτονται εξωτερικά από δωρικούς ημικίονες.
Στη γωνία του κτηρίου εφάπτεται εξωτερικά και ένας δωρικός κίονας, ενώ στο εσωτερικό του, αποκαλύφθηκε βοτσαλωτό δάπεδο σε άριστη κατάσταση, αποτελούμενο από κροκάλες λευκού, μαύρου και κόκκινου χρώματος», όπως αποκαλύπτει η αρχαιολόγος, η οποία καταλήγει λέγοντας ότι «η εύρεση κεραμίδων με την επιγραφή "ΔΑΜΟΣΙΟΙ", μαρτυρά ότι και τα συγκεκριμένα κτήρια είναι δημοσίου χαρακτήρα και σύμφωνα με την κεραμική τους χρονολογούνται στους κλασικούς χρόνους».Και να σκεφτεί κανείς ότι η συστατική ανασκαφική έρευνα της περιοχής μόλις άρχισε...
Περί της αρχαίας Θουρίας
Οι Λακεδαιμόνιοι κατακτητές εγκαταστάθηκαν εκεί το τελευταίο τέταρτο του 8ου αιώνα π.Χ. Από τότε προφανώς το όνομα Θούρια (συνοικισμός κορυφής) άρχισε να εκτοπίζει το μυκηναϊκό τοπωνύμιο. Κατά τους κλασικούς χρόνους, η Θούρια μετατράπηκε σε «περίοικο» πόλη, δεδομένου ότι οι Μεσσήνιοι, που υπήρξαν έμπιστοι των Λακεδαιμονίων, απολάμβαναν περισσοτέρων δικαιωμάτων έναντι των άλλων υποτελών.
Στο σεισμό του 464 π.Χ., τον οποίο ακλούθησε η μεσσηνιακή εξέγερση, οι κάτοικοι της Θούριας συμμάχησαν με τους Μεσσήνιους είλωτες και οχυρώθηκαν στην Ιθώμη, όπου πολιορκήθηκαν από τους Σπαρτιάτες. Μετά την ήττα τους εκδιώχθηκαν και εγκαταστάθηκαν με τη βοήθεια των Αθηναίων στη Ναύπακτο.
Με την ίδρυση της Μεσσήνης τον επόμενο αιώνα, η Θούρια έπαψε να είναι εξαρτημένη από τη Σπάρτη και αποτέλεσε μέρος της ελεύθερης μεσσηνιακής πολιτείας. Το 182 π.Χ. οι τρεις μεγαλύτερες πόλεις του Μεσσηνιακού Κόλπου - Θούρια, Φαραί, Αβια -αποσπάστηκαν από τη Μεσσήνη και προσχώρησαν στην Αχαϊκή Συμπολιτεία
Στους ρωμαϊκούς χρόνους, η πόλη μεταφέρθηκε δυτικότερα στην εύφορη πεδιάδα. Όμως, η ακρόπολη της κλασικής εποχής δεν εγκαταλείφθηκε πλήρως και συνέχισε να κατοικείται και κατά το Μεσαίωνα και κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
"Από το περιοδικό «Culture» του «Κόσμου του Επενδυτή» της 24 Οκτωβρίου 2009 της δημοσιογράφου Αλεξάνδρας Ράπτη